Röntgen

Ne yapılır

Röntgen, dokulardan geçen ışının farklı yoğunluklarda tutulmasıyla görüntü oluşturur. Kemik yapısı, akciğer alanı, kalp gölgesi ve karın içindeki bazı yabancı cisimler bu yöntemle değerlendirilir.

Görüntünün okunabilmesi için hastanın belirli bir pozisyonda ve hareketsiz durması gerekir. Çoğu hasta tutularak çekilebilir; ağrısı olan, gergin ya da nefes darlığı olan hastalarda sakinleştirme gerekebilir. Buna muayeneden sonra karar verilir.

Aynı bölgeden çoğu zaman iki farklı yönden görüntü alınır. Tek yönden bakıldığında üst üste gelen yapılar birbirini gizleyebilir; kırık ya da yabancı cisim ancak ikinci görüntüde ortaya çıkabilir.

Topallama, düşme ve çarpma sonrası kırık şüphesi, öksürük ve nefes darlığı, yabancı cisim yutma şüphesi, mesane taşı araştırması ve doğuma yakın dönemde yavru sayımı röntgen istenen sık durumlardır.

Kime, ne zaman gerekir

• Düşme, çarpma ya da darbe sonrası kırık ve çıkık şüphesi olan hastalar.
• Topallayan, ayağını basmayan, yürüyüşü değişen hastalar.
• Öksüren, nefes almakta zorlanan hastalar.
• Yabancı cisim yuttuğu düşünülen hastalar.
• İdrar yapmakta zorlanan, mesane taşı şüphesi olan hastalar.
• Doğuma yakın dönemde yavru sayısının belirlenmesi istendiğinde.
• Yaşlı hastalarda eklem şikâyetlerinin değerlendirilmesinde.

Klinikte nasıl uygulanır

1. Muayene yapılır; hangi bölgenin çekileceği ve kaç yönden görüntü gerektiği belirlenir.
2. Hasta çekim masasına alınır ve istenen pozisyonda tutulur; gerekirse sakinleştirme yapılır.
3. Işın güvenliği nedeniyle çekim sırasında bekleme alanına alınırsınız; hastayı klinik ekibi tutar.
4. Görüntüler alınır, gerekirse farklı yönlerden tekrarlanır.
5. Görüntüler muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir ve size anlatılır.

Gelmeden önce

• Karın röntgeninde hastanın aç getirilmesi istenebilir; gelmeden önce arayıp sorun.
• Travma, düşme ya da nefes darlığı gibi durumlarda hiçbir hazırlık beklenmez, hastayı hemen getirin.
• Olayın nasıl geliştiğini not edip gelin: ne zaman düştü, ne yuttu, kaç gündür topallıyor.
• Çekim sırasında zaten bekleme alanında olacaksınız; hamileyseniz yine de söyleyin, odanın yakınında bile durmayın.
• Daha önce çekilmiş görüntü varsa getirin; karşılaştırma yapmak bulguyu netleştirir.
• Kedinizi taşıma kutusunda, köpeğinizi tasmalı getirin.

İşlemden sonra

• Çekimden sonra hastanın ayrıca dinlenmesi gerekmez.
• Sakinleştirme yapıldıysa hasta uyanana kadar klinikte kalır ve o gün uykulu olabilir; eve gidince sakin bir yerde dinlensin.
• Görüntüler muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir; gerekirse ultrason ya da kan tahlili eklenir.
• Kırık, çıkık ya da ileri değerlendirme gerektiren bir bulgu varsa izlenecek yolu aynı ziyarette anlatırız.
• Görüntülerin kaydı klinikte tutulur; kontrol çekimlerinde karşılaştırmak için kullanılır.
• Kontrol çekimi istendiyse belirtilen günde gelin.

Sık sorulanlar