Ultrason

Ne yapılır

Ultrason, ses dalgalarının dokulardan yansımasıyla görüntü oluşturur. Işın kullanılmaz. Hasta uyanıkken, yatırılarak sakin tutulduğu sürece çoğu hastada sakinleştirmeye gerek kalmaz.

Karaciğer, dalak, böbrekler, mesane, bağırsak duvarı ve rahim gibi yumuşak dokular ultrasonla değerlendirilir. Organın iç yapısı, duvar kalınlığı, karın içinde sıvı birikimi ve kitleler bu yöntemle görülebilir.

Görüntünün net olması için probun deriye tam temas etmesi gerekir. Bu yüzden karın altındaki tüyler kısaltılır ve bölgeye jel sürülür. Tüylerin arasında kalan hava görüntüyü bozar, ayrıntı kaybolur.

Aynı nedenle mide ve bağırsaktaki dolgunluk da görüntüyü bozar. Planlı karın ultrasonunda hastanın aç getirilmesi bu yüzden istenir; mesane bakılacaksa hastanın idrarını tutmuş olması istenir.

Gebelik takibinde ultrason kullanılır; yavruların canlılığı ve kalp atımı izlenebilir. Yavru sayısını saymak içinse doğuma yakın dönemde röntgen tercih edilir, çünkü ultrasonla sayım güvenilir olmaz.

Kime, ne zaman gerekir

• Kusma, ishal, iştahsızlık ve kilo kaybı süren hastalar.
• İdrar yapmakta zorlanan, idrarında kan görülen hastalar.
• Karnı şişen ya da elle muayenede kitle şüphesi doğan hastalar.
• Kan tahlilinde karaciğer ya da böbrek değerleri yüksek çıkanlar.
• Gebelik takibi yapılacak dişi kedi ve köpekler.
• Yabancı cisim yutma ve bağırsak tıkanıklığı şüphesi olan hastalar.
• Yaşlı hastalarda karın içi organların düzenli kontrolünde.

Klinikte nasıl uygulanır

1. Muayene yapılır ve hangi bölgenin görüntüleneceği belirlenir.
2. Karın altındaki tüyler kısaltılır, bölgeye jel sürülür.
3. Hasta sırtüstü ya da yan yatırılarak sakin tutulur.
4. Prob bölge üzerinde gezdirilerek organlar tek tek incelenir ve gerekli görüntüler kaydedilir.
5. Jel silinir; bulgular muayene ve varsa tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendirilip size anlatılır.

Gelmeden önce

• Karın ultrasonundan önce hastayı 8-12 saat aç getirin; dolu mide ve bağırsak gazı görüntüyü bozar. Suyunu kesmeyin.
• Mesane bakılacaksa hastanın idrarını tutmuş olması gerekir; köpeğinizi kliniğe gelmeden hemen önce tuvalete çıkarmayın.
• Karın altındaki tüylerin kısaltılacağını bilerek gelin.
• Varsa önceki tahlil sonuçlarını ve daha önce alınmış görüntüleri getirin.
• Şikâyetin ne zaman başladığını ve nasıl seyrettiğini not edip gelin.
• Kedinizi taşıma kutusunda, köpeğinizi tasmalı getirin.
• Yalnız gebelik takibi için geliyorsanız açlık gerekmeyebilir; yola çıkmadan arayıp sorun.

İşlemden sonra

• Bölgeye sürülen jel silinir; kısaltılan tüyler zamanla uzar.
• Uygulamadan sonra hastanın beslenmesinde kısıtlama gerekmez; aç getirdiyseniz yemeğini verebilirsiniz.
• Bulgular muayene ve tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir; gerekirse röntgen ya da ek tetkik istenir.
• Belirli bir bulgunun nasıl seyrettiğini görmek için tekrar görüntüleme istenebilir; tarihi birlikte belirleriz.
• Gebelik takibinde bir sonraki kontrolün ne zaman yapılacağını aynı ziyarette söyleriz.

Sık sorulanlar